Η μεγάλη αύξηση της αναμενόμενης παραγωγής ελαιολάδου στην Τουρκία, σε συνδυασμό με τη σημαντική υποχώρηση των εξαγωγών της, δημιουργεί νέα δεδομένα στην αγορά ελαιολάδου της Μεσογείου. Οι Τούρκοι εξαγωγείς ζητούν τώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αυξήσει θεαματικά την ποσόστωση εισαγωγής τουρκικού ελαιολάδου χωρίς δασμούς, από τους 100 τόνους που ισχύουν σήμερα στους τουλάχιστον 60.000 τόνους.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε στις 27 Οκτωβρίου η Ένωση Εξαγωγέων Ελιάς και Ελαιολάδου Αιγαίου, οι εξαγωγές τουρκικού ελαιολάδου κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 παρουσίασαν μεγάλη πτώση. Οι ποσότητες περιορίστηκαν στους 15.700 τόνους, καταγράφοντας μείωση 53% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ η αξία των εξαγωγών υποχώρησε κατά 48%, στα 82,1 εκατομμύρια δολάρια.Η πτώση δεν περιορίστηκε στο ελαιόλαδο. Συνολικά, οι εξαγωγές του τουρκικού τομέα ελιάς και ελαιολάδου μειώθηκαν κατά 28% σε αξία, από 381 σε 273 εκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εξαγόμενες ποσότητες υποχώρησαν από 121.000 σε 87.000 τόνους.
Ειδικότερα, οι εξαγωγές επιτραπέζιας μαύρης ελιάς μειώθηκαν κατά 14%, στους 48.100 τόνους, ενώ εκείνες της πράσινης ελιάς υποχώρησαν κατά 19%, στους 14.400 τόνους. Αντίστοιχα, οι εξαγωγές πυρηνελαίου κατέγραψαν πτώση 40%, τόσο σε ποσότητα όσο και σε αξία, φτάνοντας τους 8.600 τόνους και τα 22,8 εκατομμύρια δολάρια.
Στο τραπέζι η αύξηση της ευρωπαϊκής ποσόστωσης στους 60.000 τόνους
Μπροστά στη δυσκολία διάθεσης των προϊόντων στις διεθνείς αγορές, η τουρκική πλευρά ζητά την επανεξέταση των εμπορικών περιορισμών που, όπως υποστηρίζει, περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών της.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Εξαγωγέων Ελιάς και Ελαιολάδου Αιγαίου, Μ. Εμρέ Ουιγκούν (M. Emre Uygun), ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αυξήσει την υφιστάμενη ποσόστωση αδασμολόγητων εισαγωγών τουρκικού ελαιολάδου από τους 100 τόνους στους τουλάχιστον 60.000 τόνους ετησίως.Το αίτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ελαιόλαδο από την Τουρκία επιβαρύνεται με σημαντικούς δασμούς κατά την εισαγωγή του στην ευρωπαϊκή αγορά, όταν εξαντληθεί η συγκεκριμένη ποσόστωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το εξειδικευμένο μέσο Zeytin.NET, ο προτιμησιακός δασμός για το τουρκικό ελαιόλαδο εκτός ποσόστωσης ανέρχεται σε 112,05 ευρώ ανά 100 κιλά.
Οι Τούρκοι εξαγωγείς επικαλούνται ως παράδειγμα την Τυνησία, η οποία διαθέτει ετήσια αδασμολόγητη ποσόστωση 56.700 τόνων για εξαγωγές παρθένου ελαιολάδου προς την ΕΕ.
Παράλληλα, ζητούν από τις ΗΠΑ την κατάργηση πρόσθετου δασμού 12,5% που επιβαρύνει τα τουρκικά προϊόντα, ενώ προσβλέπουν και στην εξασφάλιση μηδενικών δασμών για τις εξαγωγές ελιάς και ελαιολάδου προς το Ηνωμένο Βασίλειο, στο πλαίσιο των εμπορικών διαπραγματεύσεων των δύο πλευρών.
Ρεκόρ παραγωγής 588.000 τόνων για την περίοδο 2026/2027
Την ίδια ώρα, οι προβλέψεις για τη νέα ελαιοκομική περίοδο είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακές.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Ελιάς και Ελαιολάδου της Τουρκίας (UZZK), Μουσταφά Ταν, η παραγωγή ελαιολάδου για την περίοδο 2026/2027 αναμένεται να φτάσει τους 588.000 τόνους, ενώ η παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς εκτιμάται σε 1.163.000 τόνους.
Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η Τουρκία θα μπορούσε να βρεθεί στη δεύτερη θέση παγκοσμίως στην παραγωγή ελαιολάδου, πίσω από την Ισπανία. Τα στοιχεία αυτά δημοσιεύθηκαν και από την τουρκική εφημερίδα Cumhuriyet στις 9 Νοεμβρίου 2026.
Cumhuriyet+1
Σημαντική συμβολή στην αύξηση της παραγωγής έχουν οι νέες φυτεύσεις ελαιόδεντρων των προηγούμενων ετών, οι οποίες πλέον έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς.
Ωστόσο, η αυξημένη παραγωγή δεν συνεπάγεται αυτομάτως και καλύτερες εξαγωγικές επιδόσεις. Αντίθετα, οι Τούρκοι εξαγωγείς εκφράζουν ανησυχία για τον έντονο ανταγωνισμό, καθώς υψηλή παραγωγή αναμένεται και σε άλλες σημαντικές ελαιοπαραγωγικές χώρες, όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Ελλάδα και η Τυνησία.
Μάλιστα, ο πρόεδρος της UZZK επισημαίνει ότι, παρά την προσδοκία για ιστορικά υψηλή παραγωγή, το κλίμα στην τουρκική αγορά δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξο. Οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν αυξημένα καλλιεργητικά και συγκομιστικά έξοδα, ενώ οι τιμές παραγωγού δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την ελληνική αγορά
Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας για αδασμολόγητη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα.
Μια ενδεχόμενη αύξηση της τουρκικής ποσόστωσης στους 60.000 τόνους θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την παρουσία τουρκικού ελαιολάδου στην ευρωπαϊκή αγορά, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τα ελληνικά προϊόντα.
Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητα των ελαιολάδων τους, η είσοδος πρόσθετων ποσοτήτων από την Τουρκία θα μπορούσε να επηρεάσει τις εμπορικές ισορροπίες και τις τιμές.
Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για αίτημα των Τούρκων εξαγωγέων και όχι για συμφωνία που έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η Τουρκία θα καταφέρει να εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους πρόσβασης στις διεθνείς αγορές και να μετατρέψει την αναμενόμενη παραγωγική της άνοδο σε πραγματική εξαγωγική επιτυχία.
