Ανατροπή στον ΟΔΑΠ: Ακυρώθηκε η σύμβαση για 27 πωλητήρια αρχαιολογικών χώρων – Τι ισχύει για τον Μυστρά
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στο ζήτημα της διαχείρισης των πωλητηρίων σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας, καθώς η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αποφάσισε την ακύρωση των διαγωνισμών του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) για την εκμετάλλευση 27 πωλητηρίων, αλλά και για τη διαχείριση χώρων υγιεινής και θυρίδων φύλαξης στην Ακρόπολη και σε άλλους αρχαιολογικούς χώρους.
Η απόφαση αφορά μια υπόθεση που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον χώρο του πολιτισμού, καθώς τα πωλητήρια σημαντικών μνημείων και μουσείων της Ελλάδας είχαν παραχωρηθεί στην κοινοπραξία Space Hellas – Radiant Technologies, με σύμβαση διάρκειας έξι ετών και δυνατότητα ανανέωσης για ακόμη έξι.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ, το βασικό ζήτημα που οδήγησε στην ακύρωση ήταν η επιλογή του νομικού πλαισίου της απλής εκμίσθωσης, αντί εκείνου που διέπει τις συμβάσεις παραχώρησης, καθώς και η μη τήρηση των προβλεπόμενων απαιτήσεων δημοσιότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα για τη διαχείριση των εμπορικών υποδομών σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Ακρόπολη, οι Δελφοί, η Ολυμπία, η Κνωσός, οι Μυκήνες και η Επίδαυρος.
Στο επίκεντρο και το πωλητήριο του Μυστρά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπόθεση του Μυστρά, καθώς το πωλητήριο του αρχαιολογικού χώρου συγκαταλέγεται στις περιπτώσεις που είχαν ήδη εκμισθωθεί σε προγενέστερο χρόνο στην ίδια κοινοπραξία, Space Hellas – Radiant Technologies.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το συγκεκριμένο κατάστημα έχει επιφάνεια 40 τετραγωνικών μέτρων και προβλεπόμενο μηνιαίο μίσθωμα μόλις 400 ευρώ.
Το στοιχείο αυτό είχε ήδη προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τους όρους αξιοποίησης μιας εμπορικής υποδομής που βρίσκεται σε έναν από τους σημαντικότερους βυζαντινούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, με διεθνή αναγνωρισιμότητα και σημαντική επισκεψιμότητα.
Ωστόσο, εδώ υπάρχει μια κρίσιμη νομική διάκριση: η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ για τους 27 διαγωνισμούς δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ακυρώθηκε και η προγενέστερη σύμβαση του πωλητηρίου του Μυστρά.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, στην ανακοίνωσή του μετά τις αποφάσεις της Αρχής, επισημαίνει ρητά ότι τα πωλητήρια του Μυστρά, του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Τατοΐου, του Κεραμεικού και άλλων χώρων είχαν ήδη εκμισθωθεί στην ίδια εταιρεία με το ίδιο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο κρίθηκε προβληματικό από την ΕΑΔΗΣΥ.
Για τον λόγο αυτό ζητά να εξεταστεί και η ακύρωση των συγκεκριμένων προγενέστερων συμβάσεων.
Το ερώτημα για τον Μυστρά παραμένει
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της αξιοποίησης του πωλητηρίου στον Μυστρά και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το καθεστώς λειτουργίας του, τους όρους της μίσθωσης και τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν για το Δημόσιο.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν ο ΟΔΑΠ θα προχωρήσει σε επανεξέταση και των προγενέστερων συμβάσεων, στις οποίες περιλαμβάνεται και εκείνη του Μυστρά, ή εάν θα επιδιώξει να διατηρήσει σε ισχύ τις συγκεκριμένες μισθώσεις.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» (3/11/2026), ο ΟΔΑΠ εξετάζει τις νομικές δυνατότητές του, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η υπόθεση, επομένως, δεν έχει κλείσει. Αντίθετα, η ακύρωση των διαγωνισμών για τα 27 πωλητήρια ανοίγει έναν νέο κύκλο συζητήσεων για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται οι εμπορικές υποδομές των αρχαιολογικών χώρων, αλλά και για το εάν η διαχείρισή τους εξυπηρετεί τελικά το δημόσιο συμφέρον.
Για τον Μυστρά, έναν αρχαιολογικό χώρο παγκόσμιας πολιτιστικής σημασίας, το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις επόμενες κινήσεις του ΟΔΑΠ και στο κατά πόσο θα επανεξεταστεί και η δική του σύμβαση.
