Νέος φυτοϋγειονομικός κίνδυνος για τις καλλιέργειες – Πρώτη εμφάνιση του Liriomyza sativae στη χώρα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής (Δ.Α.Ο.Κ.) της Π.Ε. Λακωνίας σας ενημερώνει για την πρώτη εμφάνιση στη χώρα του ενωσιακού επιβλαβούς οργανισμού καραντίνας Liriomyza sativae σε δείγμα φύλλων γυψοφίλης (Gypsophila spp.) προερχόμενο από επιχείρηση παραγωγής δρεπτών ανθέων στην περιοχή αρμοδιότητας της Δ.Α.Ο.Κ. Π.Ε. Νήσων Αττικής.

Πρόκειται για την πρώτη επίσημη διαπίστωση του Liriomyza sativae  (Εικ. 1a ) στην ελληνική επικράτεια. Το είδος είναι ένα μικρό φυλλορυκτικό έντομο ιθαγενές της αμερικανικής ηπείρου, όπου θεωρείται από τα πλέον καταστροφικά είδη της οικογένειας Agromyzidae, και έχει εξαπλωθεί στην Αφρική, την Ασία και την Ωκεανία. Όσον αφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει αναφερθεί μόνο ο εντοπισμός ενός ατόμου στη Μάλτα το 1995, χωρίς έκτοτε να υπάρχουν άλλες αναφορές για την παρουσία του.

Η εισαγωγή του σε νέες περιοχές γίνεται κυρίως μέσω της διακίνησης φυτικού υλικού (φυτά προς φύτευση, δρεπτά άνθη, φυλλώδη λαχανικά) που φέρει αβγά ή προνύμφες, ενώ τα ενήλικα έχουν περιορισμένη ικανότητα πτήσης και διασπείρονται σε μικρές αποστάσεις.

Το έντομο είναι εξαιρετικά πολυφάγο με ξενιστές κυρίως στις οικογένειες Solanaceae, Fabaceae, Cucurbitaceae και Asteraceae. Στους κύριους ξενιστές συγκαταλέγονται η τομάτα, η πιπεριά, η μελιτζάνα, η πατάτα, το αγγούρι, το πεπόνι, το καρπούζι, η κολοκύθα, το φασόλι, το μπιζέλι, το μαρούλι, το λάχανο, το κουνουπίδι, το βαμβάκι, είδη Allium και καλλωπιστικά φυτά όπως η γυψοφίλη, το χρυσάνθεμο και η ζέρμπερα. Οι θερμές κλιματικές συνθήκες της χώρας μας, η έκταση των θερμοκηπιακών καλλιεργειών κηπευτικών και ανθοκομικών και η αφθονία ξενιστών υποδεικνύουν ότι το Liriomyza sativae μπορεί να εγκατασταθεί και να εξαπλωθεί εύκολα, ιδίως σε προστατευμένες καλλιέργειες, όπου μπορεί να αναπτύσσει πολλαπλές γενεές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Η προσβολή εκδηλώνεται κυρίως στα φύλλα (Εικ.1. b, c.). Τα θηλυκά έντομα τοποθετούν τα αυγά τους στο έλασμα του φύλλου και οι προνύμφες δημιουργούν ακανόνιστες γραμμικές στοές άσπρου χρώματος με ίχνη από τα σκούρα αποχωρήματα στην επιφάνεια των φύλλων (Εικ.2). Επίσης, η δημιουργία αυτών των πληγών μπορεί να οδηγήσει σε προσβολές από μύκητες και βακτήρια.

Η προσβολή μπορεί να μειώσει τη φωτοσυνθετική επιφάνεια των φυτών, να προκαλέσει πρόωρη φυλλόπτωση και σοβαρές ζημιές σε νεαρά φυτά, καθώς και να υποβαθμίσει την εμπορική αξία των δρεπτών ανθέων και των φυλλωδών λαχανικών.

Τα συμπτώματα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως διαγνωστικοί χαρακτήρες καθώς δεν υπάρχει σαφής διαφοροποίηση μεταξύ των ειδών Liriomyza spp., επομένως η ταυτοποίηση απαιτεί εργαστηριακό έλεγχο.

Η Υπηρεσία μας, ως αρμόδια περιφερειακή φυτοϋγειονομική αρχή, διενεργεί ελέγχους για το συγκεκριμένο έντομο στο πλαίσιο του ετησίου εθνικού προγράμματος επισκοπήσεων 2026 έως το τέλος Οκτωβρίου σύμφωνα με τη σχετική μεθοδολογία του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου.

Σύμφωνα με τα άρθρα 14 και 15 του Κανονισμού 2016/2031 αποτελεί υποχρέωση των παραγωγών κηπευτικών και ανθοκομικών φυτών, φυτωριούχων, εμπόρων φυτών και φυτικών προϊόντων να γνωστοποιούν αμέσως στην Υπηρεσία μας οποιαδήποτε ύποπτη εμφάνιση του εντόμου ή συμπτωμάτων στα τηλέφωνα 2731363342-329-337.

Η αυξημένη επαγρύπνηση όλων μας είναι καθοριστική για την έγκαιρη αναγνώριση και τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών κρουσμάτων.

ΜΕ ΕΝΤΟΛΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ

Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ Δ/ΝΣΗΣ

Κ. ΒΟΥΝΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ

Α. ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΝΤΥΠΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ Π.Ε ΛΑΚΩΝΙΑΣ

Β. ΓΙΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ, Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
2.  ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ Π.Ε. ΛΑΚΩΝΙΑΣ
3. ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
4. γενικη διευθυνση αγροτικησ οικονομιασ &κτηνιατρικησ περιφερειασ πελοποννησου
5. Περιφερειακό Κέντρο Ναυπλίου, Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

6.ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥξΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΩΝ Ν. ΛΑΚΩΝΙΑΣ

7. ΔΗΜΟΙ Π.Ε. ΛΑΚΩΝΙΑΣ
8. ΓΕΩΠΟΝΟΙ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΩΛΗΣΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (ME ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ)