Οι διαπραγματεύσεις για τη μελλοντική Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα ισχύσει για την περίοδο 2028–2034, βρίσκονται σε κρίσιμη φάση, με στόχο να διασφαλιστεί η σταθερότητα του αγροτικού εισοδήματος και η βιωσιμότητα της γεωργίας στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις επίσημες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η επόμενη ΚΑΠ θα βασίζεται σε έναν νέο ενιαίο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, ο οποίος ενσωματώνει πλέον τόσο την αγροτική βοήθεια όσο και άλλες μορφές εθνικών και περιφερειακών αναπτυξιακών σχεδίων.
Στο πλαίσιο του μελλοντικού Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) 2028–2034, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει έναν ενιαίο προϋπολογισμό ύψους περίπου 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ συνολικά, από τον οποίο τουλάχιστον 300 δισ. ευρώ θα διατεθούν για άμεση στήριξη των αγροτών και για μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων στην αγροτική αγορά.
Η πρόταση της Επιτροπής για τη μελλοντική ΚΑΠ στοχεύει να γίνει πιο δίκαιη και στοχευμένη, με σύγχρονα σχήματα ενισχύσεων που λαμβάνουν υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά των παραγωγών και προωθούν τη συμμετοχή της νέας γενιάς στο γεωργικό επάγγελμα. Τα μέτρα περιλαμβάνουν απλοποιημένα καθεστώτα ενισχύσεων, πρόσθετες ενισχύσεις για μικρότερους και νέους παραγωγούς, καθώς και καθεστώτα που ενθαρρύνουν περιβαλλοντικά και κλιματικά φιλικές πρακτικές.
Παρά το γεγονός ότι η πρόταση εξασφαλίζει σημαντικούς πόρους για τη στήριξη των αγροτών, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις αγροτών και ευρωβουλευτές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι διαθέσιμοι πόροι στην πράξη αντιστοιχούν σε μειώσεις σε πραγματικούς όρους σε σχέση με την τρέχουσα περίοδο 2021–2027. Σε μερικές περιπτώσεις, οργανώσεις ανέφεραν ότι η προτεινόμενη περικοπή των κονδυλίων για την ΚΑΠ μπορεί να υπερβεί το 20% όταν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός και η αύξηση του κόστους παραγωγής.
Σε απάντηση στις αντιδράσεις αυτές, ορισμένοι ευρωβουλευτές έχουν ζητήσει η ΚΑΠ να παραμείνει ένας διακριτός και αυτόνομος πυλώνας του προϋπολογισμού, με πόρους τουλάχιστον στο ίδιο επίπεδο όπως σήμερα, ενημερωμένους βάσει του πληθωρισμού και με «στόχο» να διατηρηθεί η αγροτική χρηματοδότηση στο ίδιο ή υψηλότερο επίπεδο.
Επιπλέον, στην ευρύτερη συζήτηση για το νέο πολυετές προϋπολογισμό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενσωματώσει μια πρώτη φορά πρόβλεψη αντιμετώπισης του πληθωρισμού για το συνολικό κοινοτικό προϋπολογισμό, ώστε η αγοραστική αξία των πόρων να διατηρείται σε όλη τη διάρκεια της περιόδου και να μην μειώνεται λόγω απρόβλεπτων πληθωριστικών πιέσεων. Αυτή η πρόβλεψη στοχεύει να αποφευχθεί η μείωση της πραγματικής αξίας των κονδυλίων που διατίθενται στη γεωργία και σε άλλους κρίσιμους τομείς.
Στο επίκεντρο των τρεχουσών συζητήσεων βρίσκεται, επίσης, το πώς τα κράτη-μέλη θα κατανεμήσουν τα εθνικά και περιφερειακά κονδύλια που προκύπτουν στο νέο πλαίσιο, ενώ πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, επιδιώκουν τη διατήρηση ή και ενίσχυση των πόρων που λαμβάνουν για την αγροτική πολιτική σε επίπεδα αντίστοιχα με την τρέχουσα περίοδο.
Συνολικά, οι επόμενοι μήνες θεωρούνται «καθοριστικοί» για τη διαμόρφωση της ΚΑΠ μετά το 2028, καθώς οι διαπραγματεύσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και με την Επιτροπή θα καθορίσουν την τελική μορφή της στήριξης των αγροτών και των αγροτικών κοινοτήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την επόμενη επταετία
