Οι τελευταίες πληρωμές των αγροτικών επιδομάτων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίχθηκαν σε ένα ακόμη επεισόδιο διοικητικής προχειρότητας που επιβεβαιώνει την αποξένωση της πολιτείας από την πραγματικότητα της αγροτικής παραγωγής. Ενώ οι αγρότες περίμεναν να δουν στους λογαριασμούς τους την εξόφληση της Βασικής Ενίσχυσης, την Αναδιανεμητική Ενίσχυση και τις πληρωμές για τους νέους γεωργούς, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα πρωτοφανές φαινόμενο: ο ΕΛΓΑ προχώρησε σε παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών χωρίς να έχει προηγηθεί η πίστωση των ενισχύσεων που δικαιούνταν.
Το αποτέλεσμα ήταν εκατοντάδες παραγωγοί να δουν τα χρήματά τους «κουρεμένα» πριν καν μπουν στους λογαριασμούς τους, προκαλώντας δικαιολογημένη οργή και ανασφάλεια. Το επιχείρημα περί «τεχνικού προβλήματος» και «λάθους του τεχνικού συμβούλου» δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμη δικαιολογία, όταν μιλάμε για το βασικό εισόδημα ανθρώπων που καλούνται να επιβιώσουν σε συνθήκες εκρηκτικού κόστους παραγωγής, χαμηλών τιμών προϊόντων και αλλεπάλληλων φυσικών καταστροφών.
Η παραδοχή του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης ότι επρόκειτο για αδικαιολόγητο λάθος και η συγγνώμη προς τους αγρότες δεν αναιρούν το γεγονός ότι το σύστημα πληρωμών παραμένει εύθραυστο, χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες, αφήνοντας τον παραγωγό εκτεθειμένο σε αποφάσεις και χειρισμούς που δεν ελέγχει. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι έγινε το λάθος, αλλά ότι μπορούσε να γίνει – και έγινε – χωρίς να υπάρχει άμεση πρόβλεψη για την προστασία των δικαιούχων.
Παρά το γεγονός ότι το πρωί της επόμενης ημέρας ξεκίνησε η καταβολή της Αναδιανεμητικής Ενίσχυσης και ακολούθησε η εξόφληση της Βασικής, η ζημιά στην αξιοπιστία των μηχανισμών είναι ήδη μεγάλη. Πολλοί αγρότες εξακολουθούν να μην έχουν λάβει το σύνολο των χρημάτων τους λόγω ελέγχων, διορθώσεων ή εκκρεμοτήτων, ενώ η αίσθηση που κυριαρχεί είναι πως κάθε πληρωμή συνοδεύεται από αγωνία, φόβο και αβεβαιότητα.
Το συγκεκριμένο περιστατικό έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη τεταμένο κλίμα στα αγροτικά μέτωπα της χώρας. Σε πολλές περιοχές οι αγρότες βρίσκονται σε κινητοποιήσεις, με μπλόκα και αποκλεισμούς δρόμων, λιμανιών και κομβικών σημείων, διαμαρτυρόμενοι όχι μόνο για τις καθυστερήσεις στις πληρωμές, αλλά και για τη συνολική εγκατάλειψη της πρωτογενούς παραγωγής. Ζητούν καθαρές λύσεις: έγκαιρες και διαφανείς πληρωμές, ουσιαστική στήριξη στο εισόδημα, μείωση του κόστους παραγωγής και εγγυημένες τιμές για τα προϊόντα τους.
Η κυβέρνηση μιλά για διάλογο και εξαγγέλλει μέτρα, όμως στην πράξη οι αγρότες βλέπουν τις επιδοτήσεις τους να μετατρέπονται σε πεδίο πειραματισμών και τεχνικών αστοχιών. Το μήνυμα από την ύπαιθρο είναι ξεκάθαρο: η υπομονή εξαντλείται. Όσο τα λάθη πληρώνονται από τους ίδιους τους παραγωγούς, τόσο τα αγροτικά μέτωπα θα παραμένουν ανοιχτά και οι κινητοποιήσεις θα κλιμακώνονται. Γιατί όταν το κράτος δεν μπορεί να εγγυηθεί ούτε τα αυτονόητα, η αγανάκτηση γίνεται συλλογική αντίδραση.
